Demirgazyk–Günorta halkara ulag geçelgesi örän möhüm ähmiýete eýedir. Bu barada Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna (GDA) agza döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde eden çykyşynda aýtdy.
«Ulag arabaglanyşygynyň iň möhüm bölegi Hazar sebitidir. Demirgazyk–Günorta ugrunyň gündogar Hazar we günbatar Hazar ulag geçelgeleriniň örän möhüm ähmiýete eýedigi äşgärdir. Bu, aýratyn-da, GDA bilen serhetleşýän ýurtlarda we sebitlerde bolup geçýän mälim wakalaryň çäklerinde has-da wajypdyr» diýip, bellenilip geçilýär.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň ulag we üstaşyr geçelgelerini döretmek, olaryň durnuklylygyny ýokarlandyrmak hem-de deňze göni çykalgasy bolmadyk GDA döwletlerini hem goşmak bilen, ähli ýurtlar üçin elýeterliligini üpjün etmek babatda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek maksady bilen, Arkalaşyga agza ýurtlaryň tagallalaryny birleşdirmäge ýardam bermekçidigini belledi.
Demirgazyk–Günorta halkara ulag geçelgesini döretmek baradaky ylalaşyga 2000-nji ýylda Russiýa, Hindistan we Eýran gol çekdi. Soňra oňa gatnaşyjy döwletleriň sany 14-e ýetdi.
Taslamanyň esasy maksady Hindistandan, Eýrandan we Pars aýlagy ýurtlaryndan Russiýanyň çäginiň üsti bilen Ýewropa ýük daşamalaryny üpjün etmekden ybaratdyr. Sues kanalyndan geçýän deňiz ugry bilen deňeşdirilende, bu geçelge arkaly daşalýan ýükleriň geçmeli aralygy iki esseden gowrak gysgalýar. Bu bolsa ýük daşamagyň wagtyny we çykdajylaryny azaltmaga mümkinçilik berýär.
Häzirki wagtda taslama aýry-aýry döwletleriň birnäçe dürli ulag ulgamlaryny öz içine alýar.
Türkmenistan 2026-njy ýylda GDA-nyň edaralarynda başlyklyk edýär. GDA agza döwletleriň Baştutanlarynyň sammiti 9-njy oktýabrda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirildi.
Sammitiň işine Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin hem gatnaşdy. Şeýle hem bu çärä ilkinji gezek Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Masud Pezeşkiýan gatnaşdy.