Meret aga bilen Merjen eje obanyň iň sylagly maşgalalarynyň biridi. Kyrk ýyldan gowrak wagtlap agzybir ýaşap, üç çagany ösdürip ýetişdiripdiler.
Meret aga ömrüni mugallymçylyk bilen geçiripdi. Merjen eje bolsa öý hojalygy bilen meşgullanyp, çagalarynyň terbiýesine aýratyn üns beripdi.
Üç çagasynyň hem ýokary bilim almagy, gowy kär edinmegi üçin ellerinden gelenini edipdiler.
Wagt geçdi. Çagalar ulaldy, okady, işledi, öýli-işikli boldy.
Uly ogly Aşgabatda ýaşaýardy. Ortanjy gyzy daşary ýurda durmuşa çykypdy. Kiçi ogly bolsa öz işi bilen başga bir şäherde ýaşaýardy.
Meret aga bilen Merjen eje çagalarynyň durmuşda öz ornuny tapandygyna begenýärdiler.
Ýöne bir zat kemdi…
Öýde çagalaryň sesi eşidilmeýärdi.
Öňler her gün şowhunly bolan howly indi ümsümlige bürenipdi.
Merjen eje her gün irden turup, howlyny süpürýärdi. Soňra çaý demläp, saçak ýazýardy.
Meret aga bolsa köne endigine görä, irden gazet okaýardy.
Käte Merjen eje:
— Kakasy, şu gün çagalaryň biri jaň edermikä? — diýip soraýardy.
Meret aga ýylgyryp:
— Işleri köpdür, ejesi. Özleri gowy bolsalar bolýar — diýip jogap berýärdi.
Aslynda, onuň özi hem çagalarynyň jaň etmegine garaşýardy.
Bir gün Merjen eje ogluna jaň etdi.
— Oglum, ýagdaýlaryň gowumy? Çagalar nähili? Köp wagt bäri görmedik. Dynç günleri gelip gidäýseňiz…
Ogly:
— Eje, şu hepde işim köp. Geljek hepde hökman bararys — diýdi.
Geljek hepde hem geçdi.
Soň ýene bir hepde…
Şeýlelikde, aýlar geçýärdi.
Meret aga her gezek çagalary barada soranlara:
— Hudaýa şükür, hemmesi gowy. Işli-güýçli, çagalaryny ekleýärler — diýip, buýsanç bilen jogap berýärdi.
Ol hiç wagt çagalaryndan närazy bolup gürrüň etmeýärdi.
Emma çagalarynyň gelmegine garaşmaýandygyny aýtmak hem ýalan bolardy.
Bir gün Merjen eje sandygyny açyp, agtyklary üçin ýygnap goýan sowgatlaryny çykardy.
Birine köýnek, beýlekisine oýunjak, ýene birine bolsa öz eli bilen örüp goýan jorabyny taýýarlapdy.
— Kakasy, şu zatlary çagalar gelende bererin diýip goýupdym. Agtyklarymyz ulalyp gidendir. Belki, indi käbiri olara kiçi hem gelýändir…
Meret aga sesini çykarmady.
Diňe:
— Goý, ejesi, gelenlerinde berersiň — diýdi.
Şol gün agşam Merjen eje ýene bir söz aýtdy:
— Kakasy, biz çagalarymyz üçin elimizden gelenini etdik. Olaryň gowy ýaşamagy üçin özümizden köp zady gysdyk. Indi bolsa olaryň puluna-da, sowgadyna-da mätäç däl. Diňe gelip, ýanymyzda biraz otursalar bolýar.
Meret aga:
— Dogry aýdýaň. Ýöne olaryň hem öz durmuşy bar. Biz olara ýük bolmaly däl — diýdi.
Merjen eje biraz dymdy-da:
— Biz olara ýük bolmak islämizok. Diňe heniz dirikäk bizi ýatlap dursalar bolýar — diýdi.
Şol gürrüňden birnäçe aý geçensoň, Merjen eje näsaglap başlady.
Ilki bilen ýagdaýynyň çynlakaýdygyny çagalaryna aýtmadylar.
— Alada etmesinler, işleri köp — diýdiler.
Emma keseli agyrlaşdy.
Meret aga çagalaryna habar berdi.
Uly ogly:
— Kaka, häzir işden rugsat alyp bilemok. Birnäçe günden bararyn — diýdi.
Gyzy:
— Kaka jan, bilet tapmak kynrak. Ýöne hökman geljek — diýdi.
Kiçi ogly hem:
— Şu işlerimi gutaraýyn, derrew bararyn — diýip jogap berdi.
Emma Merjen eje olaryň hemmesine garaşyp bilmedi…
Bir gün irden Meret aga adaty bolşy ýaly çaý demläp, iki käse çykardy.
Soňra bir salym ikinji käsä seredip oturdy.
Merjen eje indi ýokdy…
Habar çagalaryna ýetdi.
Bu gezek hiç kim işiniň köpdügini aýtmady.
Hiç kim rugsat alyp bilmeýändigini bahana etmedi.
Daşary ýurtdaky gyzy hem bilet tapdy.
Uly ogly hem işinden rugsat aldy.
Kiçi ogly hem ähli işini taşlap geldi.
Üçüsi hem öýe ýygnandy.
Howly adamdan doldy.
Çagalar aglady. Agtyklar aglady.
Meret aga bolsa sesini çykarman, bir burçda oturdy.
Birnäçe günden soň adamlar dargady.
Çagalar hem ýuwaş-ýuwaşdan gitmäge taýýarlanyp başladylar.
Uly ogly:
— Kaka, sen indi ýeke galma. Ýör, biziň bilen Aşgabada gideli — diýdi.
Meret aga:
— Ýok, oglum. Ejeň bilen ýaşan öýümde galjak — diýdi.
Gyzy:
— Kaka, bize näme gerek bolsa aýt. Pul gerekmi, başga zat gerekmi? — diýip sorady.
Meret aga biraz dymdy.
Soňra çagalarynyň ýüzüne seredip, şeýle diýdi:
— Çagalarym, sizden bir zat sorajak.
— Aýt, kaka.
— Ejeňiz dirikä gelmäge wagt tapmadyňyz. Emma aradan çykanda hemmäňiz geldiňiz. Şol wagtyňyzy näme üçin ejeňiz dirikä tapyp bilmediňiz?
Hiç kim jogap berip bilmedi.
Meret aga sözüni dowam etdi:
— Ejeňiz sizden pul soramady. Sowgat soramady. Diňe gelip, biraz ýanynda oturmagyňyzy isleýärdi.
— Siz geleniňizde naharyňyzy taýýarlap, çaýyňyzy demläp, agtyklaryny bagryna basmak isleýärdi.
— Indi bolsa hemmäňiz geldiňiz. Emma ejeňiz sizi görüp bilmeýär.
Soňra ol ýene bir söz aýtdy:
— Çagalarym, adam ölende onuň ýanyna barmak borçdur. Emma dirikä ýanyna barmak söýgüdir.
Çagalaryň hemmesi aglady.
Emma indi gözýaş bilen yzyna gaýtaryp bolmajak bir zat bardy.
Ol hem wagt…
Meret aga ýerinden turup, Merjen ejäniň sandygyny açdy.
Agtyklary üçin taýýarlap goýan sowgatlaryny çykardy.
— Ejeňiz bulary size berjek bolup garaşýardy. Alyň, çagalarym…
Şol pursat çagalar diňe ejeleriniň däl, eýsem, onuň bilen bilelikde geçirmedik günleriniň hem ornunyň dolmajakdygyna düşündiler.