Gut Hakda Bilim :Ilkinji setirler

REHIMDARLARYÑ RAHMANY BEÝIK ALLANYÑ ADY BILEN

[1] Alham, şükür, minnet we tükeniksiz öwgüleriň bary kimiňkidir diýip sorasaňyz, ol eziz we jelil bolan Taňrynyňkydyr. [2] Ägirtligiň, ululygyň hakyky eýesi Taňrydyr. Ol bar zady tükel bolan gudraty güýçli patyşadyr. Ýeri, asmany ýaradan, ähli [3] janly-jandarlara yrsgalyny berenem Taňrydyr. Ol nämäni dileg etse, şol hem hasyl bolýandyr, haýsy zat hakynda arzuw etse, onuň hötdesinden gelýändir [4]. Ýefalüllahü ma ýesa we ýahkümü ma ýürid.  Ýene tükeniksiz salam we hormat [5] ilhalar pygamberleriň naýbaşy bolan, külli musulmanlaryň uly wekili Muhammet [6] Mustafa hem-de onuň eziz we gadyrdan egindeşleridir çarýarlaryna bolsun[7]. Rizwanullahi aleýhim ejmain. Bu kitap örän gadyr-gymmatly we tapdyrgysyz bir kitapdyr. Çin [8] hökümdarlarynyň tymsallary bilen bezelendir, maçyn ulemalarynyň şygyrlary [9] bilen saplanyp, eýi ýetirilendir. Bu kitaby okan we onuň beýitlerini diňleýänlere aýdyp [10] bereniň gadyr-gymmaty bu kitapdan has-da ýagşydyr. Çyn-maçyn alymlary we häkimleriniň [11] hemmesi muňa gatnaşyp, ony doly goldapdyrlar. Maşryk welaýatynda, külli Türküstan [12] illerinde Bugra Han dilinde, türkmen sözleýşinde bu kitapdan ýagşyrak heniz [13] başga bir kitap  ýazylmandy. Bu kitap haýsy patyşanyň ýa-da yklymdyr diýaryň [14] ynsanlarynyň eline düşse, labyzlylygy, ajaýyplylygy we nusga alarlylygydyr görklüligi sebäpli, şol [15] illeriň häkimleridir alymlary muny doly makullap, özlerine mahsus kitap hökmünde kabul edip, her biri özüçe atdyr adalga [16] beripdirler. Çinliler “Edebül-mülk” (“Enisül-memalik”) diýen adalgany beripdirler, maçyn mäliginiň häkimleri [17] “Aýinül- ümera” (“Zinetül-ümera”) diýip atlandyrypdyrlar [18], eýranlylar “Şaname-ýi türki” (“Türkleriň şanamasy”) diýip at goýupdyrlar, ýene birnäçeleri bolsa “Pendname-ýi mülük” (“Mälikleriň pentnamasy) [19] diýipdirler. Turanlylar “Kutadgu-bilig” (“Gut hakda petek”) diýip atlandyrypdyrlar. Bu kitaby ýazan [20] Balasagun şäheriniň ilhalar takwasydyr. Emma ol bu kitabyny Kaşgar [21] ilinde tamamlap, Maşryk mäligi Tabgaç Bugra hanyň huzuryna hödürläpdir [22] we mälik Bugra Han-da oňa hormatdyr sylag edip, “Has Hajyplyk” ylmy derejesini bermekligi mynasyp [23] görüpdir. Şol sebäpli onuň ady we şan-şöhrady Ýusup Uly Has Hajyp hökmünde bütin [24] bütin dünýä ýaýrapdyr. Bu gymmatly kitabyň dört sany uly we möhüm sütün esasynda [25] düýbi tutulypdyr. Biri- adyllyk (gönülik), ikinjisi- döwletlilik (gutlulyk), üçünjisi- akyl (üşüklilik), dördünjisi- kanagat (sabyrlylyk) . Ýene [26] ýazyjy bularyň her birine türkmençe bir at hem goýupdyr. Adyla – Gündogdy diýen at goýup [27],  oňa hanyň, soltanyň ornuny beripdir. Döwlete – Aýdoldy diýen at berip, ony weziriň ornunda [28] goýupdyr. Akyla – Ögdülmiş adyny berip, ony weziriň oglunyň ýerine goýupdyr. [29] Kanagata bolsa Odgurmyş diýen at goýup, ony weziriň ýakyn hossary, golaý garyndaşy edip görkezipdir. [30] Mundan başga-da ýazyjy öz pikirdir garaýyşlaryny sorag-jogap görnüşde orta atyp, ony sözleýji-diňleýji esasynda gepleşik usulynda beýan edipdir. [31] Okyjylaryň göwni açylyp, ýazyjyny hemişe ýagşy dilegde ýatlasynlar diýip.

Ýene-de okaň

Makul Sözlük: Diller arasynda ygtybarly köpri

Türkmenistanyň daşary işler ministri Italiýanyň täze bellenen ilçisi bilen duşuşdy

Nadir Alparslan: Türkiýe we Türkmenistan Ýüpek ýoluny dikeldýärler

Aşgabat-Türkmenabat täze awtobus gatnawy ýokary tizlikli awtoýol arkaly amala aşyrylar

14-nji Aprel ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama

13-nji Aprel ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama

“Turkmentravel – 2026” atly halkara syýahatçylyk sergisi geçirilýär

Amyderýa döwlet tebigy goraghanasynda eko-syýahat guraldy

Ata Watan Eserleri

Türkmenistan Ösüş boýunça ylym we tehnika komissiýasynyň agzalygyna saýlandy

«Türkmenistan» awiakompaniýasy hünärmenleri işe çagyrýar

Ata Watan Eserleri

«Türkmenhowaýollary» awiakompaniýasy Kazan – Aşgabat ugry boýunça awiapetekleriň bahasyny arzanlatdy

Ata Watan Eserleri

Si Szinpiniň ýörite wekili «Galkynyş» gaz käniniň 4-nji tapgyrynyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşar

Türkmenistanyň Prezidenti Yrak Respublikasynyň saýlanan Prezidentini gutlady

Tokioda türkmen milli gadymy lybaslarynyň, el işleriniň we şaý-sepleriniň sergisi açyldy

Samarkantda «Merkezi Aziýa – Ýewropa Bileleşigi» uniwersitetleriniň kongresi geçirilýär

Ata Watan Eserleri

Wengriýada Orban döwri tamamlandy: täze Premýer-ministr Peter Madýar boldy

Antalýada Türki döwletleriniň guramasynyň daşary işler ministrleriniň duşuşygy bolar

Türkmenistanly okuwçylar halkara matematika olimpiadasy 29 medal gazandylar

Alp Arslan Begenjow Türkmenistana ilkinji erkin göreş medalyny gazandy

Ata Watan Eserleri

TOHU-da brendleriň psihologiýasy boýunça açyk sapak geçirildi