Dünýäniň iň iri tehnologiýa kompaniýalarynyň biri bolan NVIDIA-nyň esaslandyryjysy we baş direktory Jensen Huang Gazagystana ilkinji saparyny amala aşyryp, ýurduň geljekde Ýewropa üçin emeli aň tehnologiýalarynyň möhüm hasaplaýyş merkezine öwrülip biljekdigini mälim etdi. Bu barada Amerikanyň CNBC teleýaýlymy habar berýär.
23-nji oktýabrda Astana şäherinde geçirilen duşuşykda Jensen Huang Gazagystanyň Premýer-ministriniň orunbasary, emeli aň we sanly ösüş ministri Žaslan Madiýew bilen emeli aň tehnologiýalarynyň geljegi, maglumat merkezleriniň ösdürilmegi we bu ugra maýa goýumlaryny çekmegiň mümkinçilikleri barada pikir alyşdy.
NVIDIA-nyň ýolbaşçysy Gazagystanyň baý energetika serişdelerine, elektrik energiýasy mümkinçiliklerine we maglumat merkezlerini giňeltmek boýunça meýilnamalaryna aýratyn ünsi çekdi.
Onuň bellemegine görä, Gazagystan diňe Merkezi Aziýanyň däl, eýsem Ýewropanyň hem emeli aň hasaplaýyş infrastrukturasynyň möhüm merkezleriniň birine öwrülmek mümkinçiligine eýedir.
Emeli aň pudagyna 10 milliard dollar maýa goýlar
Gazagystan hökümeti 2026-njy ýyly «Sanlylaşdyrma we emeli aň ýyly» diýip yglan etdi. Ýurt bu ugurda iri halkara tehnologiýa kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygy giňeldýär.
Şu ýylyň iýun aýynda Gazagystan ABŞ-nyň «Firebird» kompaniýasy bilen bilelikde emeli aň infrastrukturasyny ösdürmäge 10 milliard dollar möçberinde maýa goýmagy göz öňünde tutýan taslamany yglan etdi.
Taslamanyň çäklerinde NVIDIA-nyň ýokary öndürijilikli çiplerini hem öz içine alýan 100 müň grafiki prosessordan ybarat hasaplaýyş toplumyny döretmek meýilleşdirilýär.
Şeýle hem NVIDIA kompaniýasynyň «Firebird» kompaniýasynyň Gazagystanda, Ermenistanda we beýleki bazarlarda emeli aň infrastrukturasyny ösdürmek boýunça taslamalaryna maýa goýmagy göz öňünde tutýandygy habar berilýär.
Gazagystanda iri maglumat merkezleri döredilýär
Ýurtda durmuşa geçirilýän möhüm taslamalaryň biri Ekibastuz şäherindäki «Data Center Valley» maglumat merkezleri toplumydyr.
Häzirki wagtda bu taslama üçin 300 megawat elektrik kuwwaty elýeterli bolup, geljekde ony 1 gigawata çenli artdyrmak meýilleşdirilýär.
Mundan başga-da, Singapurda ýerleşýän «GK Hyperscale» kompaniýasy Gazagystanda iki sany iri maglumat merkezini gurmak üçin 1,5 milliard dollar maýa goýmagy göz öňünde tutýar. Taslamanyň energetika infrastrukturasyna goşmaça 1,2 milliard dollar gönükdirmek meýilleşdirilýär.
Gazagystanyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew hem ýurtda NVIDIA tehnologiýalaryna esaslanýan iki sany superkompýuter toplumynyň işe girizilendigini mälim etdi.
NVIDIA Gazagystan bilen baglanyşykly tehnologiýa kompaniýasyna maýa goýdy
Jensen Huangyň saparynyň dowamynda NVIDIA kompaniýasynyň emeli aň arkaly wideo döretmek tehnologiýalaryny ösdürýän «Higgsfield» kompaniýasyna maýa goýandygy hem mälim edildi.
San-Fransiskoda ýerleşýän bu kompaniýanyň Gazagystanda 300-den gowrak hünärmeni işleýär. Kompaniýanyň esaslandyryjylarynyň biri gazagystanly emeli aň hünärmeni Ýerzat Dulatdyr.
NVIDIA bilen birlikde «TCV» maýa goýum kompaniýasy hem «Higgsfield» taslamasyna maýa goýdy. Emma täze maýa goýumynyň takyk möçberi aýan edilmedi.
«Higgsfield» kompaniýasy şu ýylyň awgust aýynda 400 million dollar maýa çekip, 5,4 milliard dollar möçberinde bahalandyrylypdy.
Merkezi Aziýa dünýäniň tehnologiýa kartasynda
Gazagystanyň emeli aň pudagyna gönükdirýän iri maýa goýumlary Merkezi Aziýanyň halkara tehnologiýa bazaryndaky ornunyň güýçlenýändigini görkezýär.
Häzirki wagtda dünýäde emeli aň tehnologiýalarynyň ösmegi bilen ýokary öndürijilikli maglumat merkezlerine, elektrik energiýasyna we döwrebap hasaplaýyş enjamlaryna bolan isleg artýar.
Bu ýagdaý baý energetika serişdelerine eýe bolan Merkezi Aziýa döwletleri üçin hem täze ykdysady mümkinçilikleri döredip biler.
Gazagystanyň bu ugurdaky başlangyçlary sebitiň geljekde diňe tebigy serişdeleri eksport edýän däl, eýsem ýokary tehnologiýaly hyzmatlary ösdürýän möhüm ykdysady giňişlige öwrülmegine itergi berip biler.