New York Times gazetindäki bir habara görä, ýaş ulaldygyça diňe bir myşsa güýji däl, eýsem deňagramlylyk ukyby hem kem-kemden peselýär. Bu ýagdaý esasan hem uly ýaşly adamlarda ýykylyş howpunyň artmagyna sebäp bolýar. Ylmy barlaglara görä, ýykylyşlar garry adamlarda şikesleriň we hatda ölüm ýagdaýlarynyň esasy sebäpleriniň biri hasaplanýar.
Şu sebäpli lukmançylykda bir aýakda durmak synagy (Single-Leg Stand Test) adamyň umumy saglyk ýagdaýyny we geljekdäki töwekgelçilikleri bahalandyrmak üçin giňden ulanylýar.
Synag nähili geçirilýär?
Bu synag örän ýönekeý bolup, ýörite enjamy talap etmeýär:
adam tekiz ýerde durýar
bir aýagynyň üstünde durup, beýleki aýagyny ýere degirmeýär
Hünärmenleriň maslahatyna görä:
uly adamlar iň bolmanda 10 sekunt bir aýagyň üstünde durmagy başarýan bolmaly
synag islendik aýak bilen geçirilip bilner
Synagy has kynlaşdyrmak üçin lukmanlar:
gözleri ýumup synagdan geçmegi hem maslahat berýärler
Bu synag näme görkezýär?
Bir aýakda durmak synagy:
bedeniň deňagramlylyk ulgamynyň
myşsa-skelet ulgamynyň
nerw ulgamynyň
sazlaşykly işleýändigini görkezýär. Ýönekeý ýaly görünse-de, bu hereket bedeniň birnäçe möhüm ulgamynyň bilelikde işlemegini talap edýär.
Ylmy barlaglaryň netijesi
2022-nji ýylda çap edilen ylmy barlaga görä:
51–75 ýaş aralygyndaky adamlaryň 20 göterimi
10 sekuntlap bir aýagyň üstünde durmagy başarmady
Bu toparyň:
indiki 7 ýylyň dowamynda ölüm howpunyň 84 göterim ýokary bolandygy anyklanyldy
Alymlar munuň esasy sebäbini synagyň başynda bu adamlaryň umumy saglyk ýagdaýynyň pes bolmagy bilen düşündirýärler.
Hünärmenleriň düşündirişi
Hünärmenleriň bellemegine görä, bu synaglar:
adamyň takyk haçan ölýändigini çaklap bilmeýär
emma:
saglyk derejesiniň ortaça ýagdaýdan aşakdygyny görkezip bilýär
Eger adam bu synagda ortaça görkezijilerden pes netije görkezýän bolsa, uzak möhletde onuň saglyk ýagdaýynyň has çalt peselmegi ähtimal.
Umumy netije we maslahat
Hünärmenler nygtaýarlar:
güýç
beden taýýarlygy
deňagramlylyk
ýaly görkezijileriň hemmesini gowulandyryp bolýar. Yzygiderli ýeňil fiziki maşklar, ýöremegi we deňagramlylygy ösdürýän hereketler arkaly:
ýykylyş howpy azalýar
umumy saglyk ýagdaýy gowulaşýar
ölüm töwekgelçiligi hem peselýär
Bellik
Bu bir saglyk maslahaty däldir we saglyk bilen baglanyşykly meseleler boýunça hökman lukmanyňyz bilen maslahatlaşyň.