Fransiýa Respublikasynyň Pariž şäherinde ýerleşýän ÝUNESKO-nyň ştab-kwartirasynda Bilim boýunça bütindünýä monitoringly hasabatynyň (GEM) 2026-njy ýyldaky sanynyň dabaraly tanyşdyrylyşy hem-de “2030-njy ýyla çenli hasap: elýeterlilik we deňlik” atly tapgyryň resmi taýdan badalga almagy mynasybetli ýokary derejeli çäre geçirildi.
Maslahata ÝUNESKO-nyň, Birleşen Milletler Guramasynyň, Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasynyň, ÝUNISEF-niň, Ýewropa Komissiýasynyň, bilimi ösdürmek boýunça halkara we sebit düzümleriniň wekilleri, şeýle hem dünýäniň birnäçe döwletleriniň bilim ulgamlaryna ýolbaşçylyk edýän ýolbaşçylar we ýokary wezipeli wekiller gatnaşdylar.
Çäräniň açylyş dabarasynda ÝUNESKO-nyň Bilim meseleleri boýunça Baş direktorynyň orunbasary hanym Stefaniýa Jannini çykyş etdi. Şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň orunbasary hanym Amina J. Mohammediň wideoýüzlenmesi görkezildi. Şeýle hem, GEM 2026 hasabatynyň hem-de “2030-njy ýyla çenli hasap: elýeterlilik we deňlik” tapgyrynyň resmi tanyşdyrylyşy babatda GEM hasabatynyň direktory Manos Antoniýinis çykyş etdi.
Günüň dowamynda geçirilen mejlislerde bilimde elýeterlilik we deňlik, bilime elýeterlilikden daşarda galýan çagalaryň sanyny azaltmak, bilim ulgamyny rejeli maliýeleşdirmek, şeýle hem 2030-njy ýyla çenli bellenen halkara maksatlara ýetmek boýunça ileri tutulýan wezipeler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň Bilim ministri Jumamyrat Gurbangeldiýew “Borçnamalardan netijelere çenli: mekdebe çenli bilim babatda milli garaýyşlar” atly tegelek stola gatnaşdy. Bu çärä Özbegistan Respublikasynyň, Gambiýa Respublikasynyň, Serbiýa Respublikasynyň, Gruziýanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň bilim ministrlikleriniň ýolbaşçylary hem gatnaşdylar. Maslahatyň dowamynda mekdebe çenli bilimi ösdürmek, oňa elýeterliligi giňeltmek hem-de bu ugurda durnukly netijeleri gazanmaga gönükdirilen milli çemeleşmeler barada maslahatlaşyldy. Türkmenistanyň bilim ministri öz çykyşynda ýurdumyzyň mekdebe çenli bilim ulgamynda gazanan üstünliklerini beýan etdi hem-de bu ugurdaky milli tejribesi bilen paýlaşdy.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistanda mekdebe çenli bilimi kämilleşdirmek boýunça ulgamlaýyn işler alnyp barylýar. Bu işleriň çäklerinde çagalary mekdebe çenli bilim bilen gurşap almagyň mümkinçilikleri giňeldilýär, okuw-terbiýeçilik işiniň mazmuny täzelenilýär, düzümler döwrebaplaşdyrylýar, häzirki zaman çemeleşmeleri ornaşdyrylýar, şeýle hem bu ulgamyň işgärler we usulyýet taýdan kuwwaty pugtalandyrylýar.
Çaganyň irki ösüş döwründe hemmetaraplaýyn kämilleşmegi üçin amatly şertleri döretmäge, mekdebe taýýarlygyň hilini ýokarlandyrmaga hem-de irki çagalyk ösüşi ulgamyny döwlet bilim syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde mundan beýläk-de ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär.
Forumyň ahyrynda GEM 2027 hasabatynyň konseptual ýazgysy bilen tanyşdyryldy hem-de inklýuziw bilim gün tertibini ilerletmek ugrunda mundan beýläkki bilelikdäki hyzmatdaşlygyň ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Pariž şäherinde geçirilen bu ýokary derejeli çäre bilimde elýeterliligi, deňligi we hili üpjün etmek meseleleriniň häzirki döwrüň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny nobatdaky gezek tassyklady. Şeýle hem ol döwletler bilen halkara guramalaryň arasynda netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň we bilim ulgamynda Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça tagallalary birleşdirmegiň aýratyn ähmiýetini görkezdi.