Bilimli ýaşlar — Watanyň daýanjy

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly baş­tu­tan­ly­gyn­da «Ga­raş­syz, ba­ky Bi­ta­rap Türk­me­nis­tan —be­dew bat­ly at-my­ra­dyň me­ka­ny» ýy­lyn­da ýur­du­my­zyň ylym-bi­lim ul­ga­my­ny ös­dür­mek­li­ge mö­hüm äh­mi­ýet be­ril­ýär. Hä­zir­ki wagt­da ylym-bi­lim ösü­şiň kuw­wat­ly se­riş­de­si hök­mün­de yk­rar edil­ýär. Ýur­du­myz­da ama­la aşy­ryl­ýan giň ge­rim­li öz­gert­me­le­riň ne­ti­je­sin­de mil­li bi­lim ul­ga­my döw­re­bap­laş­dy­ryl­ýar. Bu bol­sa jem­gy­ýe­tiň je­bis­li­gi­ni, hal­ky­my­zyň ag­zy­bir­li­gi­ni üp­jün ed­ýär hem-de ýur­duň yk­dy­sa­dy ösü­şi­ne iter­gi ber­ýär. Eziz Di­ýa­ry­my­zyň dur­mu­şy­ny bezeýän ta­ry­hy wa­ka­lar, da­ba­ra­lar şan­ly ýy­ly­my­zyň her bir aýy­ny, her bir gü­nü­ni üs­tün­lik­le­re bes­läp, hal­ky­my­zy tä­ze be­lent­lik­le­re ruh­lan­dyr­ýar.

Döw­le­ti­mi­zi ös­dür­me­giň kä­mil se­riş­de­si hök­mün­de ylym we bi­li­mi ös­dür­mek wa­jyp­dyr. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň ne­ti­je­sin­de Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de ýur­du­myz­da yl­my we bi­li­mi düýp­li ös­dür­mek, onuň ga­za­nan­la­ry­ny mil­li yk­dy­sa­dy­ýet­de ne­ti­je­li ulan­mak, hal­kyň ýa­şa­ýyş-dur­muş şert­le­ri­ni yzy­gi­der­li ýo­kar­lan­dyr­mak mö­hüm ugur­lar­dyr. Bi­lim ul­ga­myn­da öň­de goý­lan we­zi­pe­le­riň üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gi bu ugur­da oňyn ne­ti­je­le­riň ga­za­nyl­ma­gy­ny şert­len­dir­di. Ata-ba­ba­la­ry­my­zyň asyr­lar­bo­ýy ke­ma­la ge­ti­ren baý ne­sil ter­bi­ýe­si, ah­lak ýö­rel­ge­le­ri we zäh­met­sö­ýer­li­gi bu gün­ki gün aja­ýyp döw­rü­mi­ziň ýo­ka­ry yl­my-teh­ni­ki ösüş­le­ri bi­len saz­la­şyk­ly ut­gaş­dy­ryl­ýar.

Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz tarapyndan Türkmenistanda umumybilim maksatnamalary boýunça okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmegiň 2028-nji ýyla çenli Konsepsiýasynyň we ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasynyň kabul edilmegi möhüm ädim boldy. Mundan başga-da, multimediýa tehnologiýalaryndan netijeli peýdalanylmagy ýaş nesle bilim bermegiň hilini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle hem öňdebaryjy iş tejribeleriniň giňden ýaýradylmagy, ýaş nesle bilim-terbiýe bermekde netijeli ulanylmagy möhüm meseläniň oňyn çözgüdinde iňňän uly ähmiýete eýe bolýar. Mekdebimiziň mugallymlary öz işlerinde ýokarda ýatlanlarymyzdan ýerlikli peýdalanmaga çalyşýarlar. Bu bolsa has-da abadan ertirimiziň ylym-bilimli, edep-terbiýeli adamlaryny ösdürip ýetişdirmekde zerur şertleri döredýär.

Häzirki döwürde dünýä çalt depginler bilen özgerýär. Täze tehnologiýalar, sanly mümkinçilikler, ylmy açyşlar we innowasion pikirler jemgyýetiň ösüşiniň esasy hereketlendiriji güýjüne öwrülýär. Şeýle döwürde her bir döwlet üçin iň gymmatly baýlyk — bilimli, giň dünýägaraýyşly, döredijilikli we birnäçe dilde erkin pikirlenip bilýän ýaş nesildir.

Türkmenistanda ýaşlaryň döwrebap bilim almagy, ylym bilen meşgullanmagy we dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini öwrenmegi üçin giň mümkinçilikler döredilýär. Ýurdumyzda bilim ulgamynyň yzygiderli kämilleşdirilmegi, ýokary okuw mekdepleriniň işiniň döwrebaplaşdyrylmagy, ýaşlaryň ylmy gözleglere çekilmegi geljegiň berk binýadynyň tutulýandygyny görkezýär.

Bilim diňe bir hünär edinmegiň serişdesi däldir. Bilim — adamyň dünýägaraýşyny giňeldýän, ony özbaşdak pikirlenmäge, dogry netije çykarmaga we jemgyýete peýdaly bolmaga ugrukdyrýan beýik güýçdür. Ylym bolsa şol bilimiň çuňlaşmagyna, täze pikirleriň we açyşlaryň döremegine ýol açýar.

Gahryman Arkadagymyzyň umumy sapagy — ýaşlara berilýän uly öwüt

Ýaş nesliň bilimli, watansöýüji, zähmetsöýer we giň gözýetimli bolup ýetişmeginde döwlet derejesinde geçirilýän umumy sapaklaryň aýratyn ähmiýeti bar. Arkadagymyzyň umumy sapagy hem ýaşlaryň aňyna bilim almagyň, yhlasly zähmet çekmegiň, Watana wepaly bolmagyň, halkyň öňündäki jogapkärçiligi duýmagyň belent düşünjelerini siňdirýän möhüm başlangyçlaryň biridir.

Şeýle sapaklar ýaşlara diňe bir belli bir ugur boýunça maglumat bermek bilen çäklenmän, eýsem olaryň durmuş ýörelgesine, maksada okgunlylygyna we geljege bolan ynamyna hem oňyn täsir edýär. Çünki ýaşlyk döwründe berlen her bir gowy maslahat, her bir manyly söz adamyň durmuş ýolunda ýol görkeziji şamçyrag bolup biler.

Arkadagymyzyň umumy sapagynyň esasy gymmatlyklarynyň biri hem ýaşlary hemişe okamaga, öwrenmäge, gözleg geçirmäge, täzeçillige ymtylmaga ruhlandyrýandygydyr. Häzirki zaman dünýäsinde diňe bir alan bilimiň bilen çäklenmän, ömürboýy öwrenmek zerurdyr. Dünýäniň ösüş depgininden yza galmazlyk üçin täze bilimleri özleşdirmek, daşary ýurt dillerini öwrenmek we dürli halklaryň medeniýetine hormat goýmak möhümdir.

Dil — halklary birleşdirýän köprüdir

Şu nukdaýnazardan daşary ýurt dillerini öwrenmegiň ähmiýeti aýratyn uludyr. Dil diňe aragatnaşyk serişdesi bolman, başga halklaryň medeniýetine, taryhyna, edebiýatyna we dünýägaraýşyna açylýan penjiredir.

Türkmen ýaşlarynyň daşary ýurt dillerini öwrenmäge bolan höwesiniň barha artmagy döwrüň talabydyr. Şol dilleriň arasynda rus diliniň hem aýratyn orny bar. Rus dili dünýäde giňden ýaýran dilleriň biri bolmak bilen birlikde, ylymda, tehnologiýada, halkara aragatnaşyklarynda, edebiýatda we medeniýetde uly mümkinçilikleri açýar.

Rus dilini gowy bilýän ýaş hünärmen dünýäniň köp sanly ylmy we okuw çeşmelerinden peýdalanmaga, dürli ýurtlaryň alymlary we hünärmenleri bilen aragatnaşyk saklamaga, täze maglumatlary öz wagtynda öwrenmäge mümkinçilik alýar. Esasan-da, ylmy iş alyp barýan, ýokary bilim alýan ýa-da halkara hyzmatdaşlygyna gatnaşýan ýaşlar üçin rus dilini bilmek möhüm artykmaçlyklaryň biridir.

Rus dilini öwrenmek türkmen diliniň ähmiýetini peseltmeýär. Tersine, ene dilini çuňňur bilmek bilen birlikde beýleki dilleri öwrenmek adamyň bilim dünýäsini has-da giňeldýär. Ene dilimiz — milli kimligimiziň, taryhymyzyň we ruhy baýlygymyzyň aýrylmaz bölegi. Daşary ýurt dilleri bolsa şol milli gymmatlyklary dünýä bilen paýlaşmaga mümkinçilik berýän köprülerdir.

Aman Kekilow adyndaky Mugallymçylyk mekdebinde ýurdumyzyň bilim ulgamynyň hünärmenleri üçin hünär derejesini ýokarlandyryş okuwlary geçirilýär. Bu çäre ýurdumyzyň Bilim ministrliginiň howandarlygynda, Türkmenistanyň Milli bilim instituty bilen Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Naberežnyýe Çelny döwlet pedagogik uniwersitetiniň arasynda 2024-nji ýylda baglaşylan hyzmatdaşlyk hakyndaky Ylalaşygyň çäklerinde guraldy.

Öňdebaryjy tejribäni alyşmak maksady bilen Naberežnyýe Çelny döwlet pedagogik uniwersitetiniň alty sany öňdebaryjy mugallymy Aşgabat şäherine geldi. Olaryň geçiren leksiýalaryna we amaly sapaklaryna ýurdumyzyň kyrkdan gowrak bilim edarasyndan üç ýüz töweregi hünärmen gatnaşdy. Olaryň arasynda çagalar baglarynyň terbiýeçileri, mekdep mugallymlary, şeýle hem orta hünär we ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary bar. Okuw maksatnamasynyň esasy ugry mugallymlaryň hünär taýdan hemmetaraplaýyn ösüşini üpjün etmekden we olaryň pedagogik ussatlygyny yzygiderli kämilleşdirmekden ybaratdyr.

Okuwlaryň maksatnamasy häzirki zaman pedagogikasynyň iň möhüm ugurlaryny öz içine alýar. Olaryň hatarynda bilimiň sanly özgertmeleri, okatmagyň häzirki zaman interaktiw usullary we okuw işine psihologik taýdan goldaw bermek ýaly ugurlar bar. Bu çemeleşmäniň netijesinde daşary ýurtly hünärmenler türkmen hünärmenleri bilen bilelikde şu ýyl 7 sany okuw-usuly gollanmasyny taýýarladylar. Okuwlaryň ýene bir möhüm aýratynlygy ýörite iş depderleriniň neşir edilmegi boldy. Bu iş depderleri diňleýjilere okuw materiallaryny has çalt özleşdirmäge, nazary bilimlerini iş ýüzünde berkitmäge we hünär taýdan ösüşleriniň şahsy ugurlaryny kesgitlemäge ýardam berdi.

Bilimli ýaşlar — Watanyň daýanjy

Şu gün mekdepde, ýokary okuw mekdebinde bilim alýan her bir ýaş öz geljeginiň binýadyny gurýar. Şol binýadyň berk bolmagy üçin diňe sapaklara gatnaşmak ýeterlik däldir. Kitap okamaly, ylmy täzelikler bilen gyzyklanmaly, daşary ýurt dillerini öwrenmeli, täze tehnologiýalardan baş çykarmaly we öz ukybyňy yzygiderli ösdürmeli.

Türkmenistanda ýaşlara döredilýän mümkinçilikler bolsa bu maksatlara ýetmek üçin giň ýol açýar. Esasy zat şol mümkinçiliklerden ýerlikli peýdalanmakdyr.

Häzirki döwrüň talyby ertiriň alymy, mugallymy, lukmany, inženeri, diplomatydyr. Şonuň üçin şu günki okuw diňe bir şahsy üstünligiň däl, eýsem ýurdumyzyň ertirki ösüşiniň hem esasydyr.

Bilim bilen ylym birleşende täze mümkinçilikler döreýär. Bilimli ýaşlar bilen döwletiň geljegi has-da kuwwatlanýar. Daşary ýurt dillerini bilýän, şol sanda rus dilinde erkin aragatnaşyk saklap bilýän, täze tehnologiýalardan baş çykarýan, öz halkynyň milli gymmatlyklaryna wepaly ýaş nesil bolsa Türkmenistanyň geljeginiň iň uly baýlygydyr.

Şeýle ýaşlaryň her biri öz bilimleri, başarnyklary we halal zähmeti bilen Watanymyzyň ösüşine goşant goşup biler. Çünki beýik geljek bir günde gurulmaýar. Ol her gün öwrenilen bir täze bilimden, okalan bir kitapdan, öwrenilen bir sözden, edilen bir açyşdan we Watana bolan söýgi bilen ýerine ýetirilen halal zähmetden başlanýar.

Pöwrize Poltaýewa we Jahan Kerimowa,

Aman Kekilow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň rus dili we edebiýaty mugallymlary.