Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, 22-23 Haziran 2026 tarihlerinde Azerbaycan Cumhuriyeti’ne devlet ziyareti gerçekleştirdi. Üst düzey görüşmeler kapsamında taraflar ikili iş birliğinin geniş bir yelpazesini ele alırken, ortak belge paketine imza attı ve siyasi diyaloğun daha da güçlendirilmesi, ticaret ve ekonomik ilişkilerin genişletilmesi ile büyük ulaştırma-lojistik ve enerji projelerinin hayata geçirilmesine yönelik karşılıklı kararlılıklarını teyit etti.
Devlet ziyaretinin önemi ve Türkmenistan-Azerbaycan iş birliğinin geleceğine ilişkin olarak AZERTAC muhabiri, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Stratejik Araştırmalar Bilim Merkezi Müdürü ve Büyükelçi Şiri Şiriyev ile görüştü.
– Sayın Şiriyev, Türkmenistan Cumhurbaşkanı’nın Azerbaycan’a gerçekleştirdiği devlet ziyaretini, Azerbaycan-Türkmenistan ilişkilerinin geleceği ve Hazar bölgesindeki iş birliği açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?
– Bana göre Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov’un Azerbaycan Cumhuriyeti’ne gerçekleştirdiği devlet ziyareti, ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesi ve Hazar bölgesindeki iş birliğinin geliştirilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.
Her şeyden önce ziyaretin siyasi ve diplomatik önemini vurgulamak gerekir. Bu ziyaret, iki ülke arasındaki karşılıklı güvenin yüksek düzeyini ve saygı, eşitlik ile iyi komşuluk ilkelerine dayanan diyaloğun istikrarlı niteliğini bir kez daha teyit etmiştir.
Üst düzey temasların, Hazar bölgesinin giderek daha belirgin biçimde bir iş birliği ve karşılıklı bağlantılar alanına dönüşmesine ilave ivme kazandırması da ayrıca önem taşımaktadır.
Pratik açıdan bakıldığında ziyaret; enerji, ulaştırma, lojistik ve insani alanlardaki iş birliğinin geliştirilmesine ve bölgesel gündeme ilişkin konularda tarafların tutumlarının daha güçlü şekilde eşgüdüm içinde yürütülmesine katkı sağlamaktadır.
Bu nedenle söz konusu devlet ziyareti, Türkmenistan ile Azerbaycan arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi yönünde atılmış önemli bir adım olarak değerlendirilmelidir.
– Ziyaret kapsamında Türkmenistan Cumhurbaşkanı Fizuli ve Şuşa şehirlerini de ziyaret etti. Sizce bu ziyaretin iki kardeş ülke arasındaki güvenin pekiştirilmesi ve iş birliğinin genişletilmesi bakımından sembolik ve pratik önemi nedir?
– Türkmenistan Cumhurbaşkanı’nın Fizuli ve Şuşa şehirlerine gerçekleştirdiği ziyaret, ikili ilişkilerin insani ve siyasi boyutunun önemli bir unsuru olarak değerlendirilmelidir.
Her şeyden önce bu ziyaret, protokol çerçevesinin ötesine geçen güçlü bir sembolik anlam taşımaktadır. Türkmenistan ile Azerbaycan arasındaki yüksek güven düzeyini ve iyi komşuluk ilişkilerini daha da güçlendirmeye yönelik ortak iradeyi yansıtmaktadır.
Uluslararası uygulamada devlet başkanları düzeyindeki bu tür ziyaretler, uzun vadeli ilişkileri güçlendirme ve yapıcı süreçleri destekleme yönündeki siyasi iradenin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.
Azerbaycan bugün modern konut alanları, ulaştırma ağları, enerji tesisleri ve sosyal altyapıyı kapsayan geniş ölçekli altyapı projelerini hayata geçirmektedir.
Bu çerçevede söz konusu ziyaret; altyapı geliştirme, deneyim paylaşımı ile modern yönetim ve teknolojik çözümlerin uygulanması alanlarında iş birliğinin genişletilmesi için yeni imkânlar yaratmaktadır.
Aynı zamanda şehir planlaması, akıllı şehir yönetimi, akıllı altyapı ve çevre odaklı kalkınma alanlarında uluslararası deneyim paylaşımı açısından da geniş bir iş birliği zemini oluşturmaktadır.
Türkmenistan’ın büyük altyapı projelerinin uygulanmasında edindiği deneyim ve ikili ilişkilerin geleneksel yapıcı karakteri dikkate alındığında, insani, teknik ve uzmanlık alanlarındaki iş birliğinin daha da genişletilmesi için güçlü bir potansiyelin bulunduğu söylenebilir.
Dolayısıyla ziyaretin sembolik değeri, iş birliği fırsatlarını artıran somut içeriğiyle doğal bir bütünlük oluşturmaktadır.
– Azerbaycan ile Türkmenistan arasındaki iş birliğinde en umut verici alanlar hangileridir?
– Azerbaycan-Türkmenistan ilişkilerinin mevcut aşaması; teknolojik modernizasyon, altyapısal bağlantıların güçlendirilmesi ve ekonomik iş birliğinin derinleştirilmesine dayalı daha kapsamlı bir ortaklık modeline geçişle karakterize edilmektedir.
Enerji alanındaki iş birliği önemini korumaktadır. Bununla birlikte bu iş birliği; ileri işleme teknolojileri, çevre dostu uygulamalar, enerji verimliliğinin artırılması ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş gibi yeni alanlarla giderek daha kapsamlı hale gelmektedir.
Yeşil enerji, hidrojen teknolojileri ve karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik projeler gelecek vaat eden iş birliği alanları arasında yer almaktadır.
Ulaştırma ve lojistik bağlantılarının geliştirilmesi de özel önem taşımaktadır. İki ülkenin coğrafi konumu, Orta Asya, Kafkasya ve daha geniş Avrasya coğrafyasını birbirine bağlayan sürdürülebilir transit güzergâhlarının oluşturulması için elverişli koşullar sunmaktadır.
Bu kapsamda bölgesel lojistiğin dayanıklılığını ve esnekliğini artıracak yeni ulaştırma koridorlarının geliştirilmesi gündemdedir.
Ulaştırma sistemlerinin dijitalleştirilmesi ve akıllı lojistik uygulamalarının hayata geçirilmesi de uluslararası taşımacılığın verimliliğini artıracak önemli alanlar arasında yer almaktadır.
Petrol ve doğal gaz petrokimyası, gemi inşası, makine sanayi, inşaat ve ilgili sektörlerde sanayi iş birliği ile yapay zekâ, e-devlet uygulamaları ve dijital yönetim platformlarını kapsayan dijital dönüşüm alanlarında da önemli bir potansiyel bulunmaktadır.
Tüm bu alanlar, karşılıklı tamamlayıcılığa ve ortak stratejik çıkarlara dayalı uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ortaklığın temelini oluşturmaktadır.
Sonuç olarak Azerbaycan ile Türkmenistan arasındaki ilişkiler; siyasi güvene, ekonomik tamamlayıcılığa ve giderek genişleyen insani iş birliğine dayanan istikrarlı bir gelişim süreci sergilemektedir.
Değişen bölgesel ve küresel gündem koşullarında iki ülke arasındaki iş birliği, Hazar bölgesi ile daha geniş Avrasya coğrafyasında istikrar ve kalkınmayı destekleyen önemli bir unsur olarak giderek daha büyük önem kazanmaktadır.