26 Temmuz’da Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası’nda Türkmen-Özbek İş Forumu açıldı. Her iki taraftan 20’den fazla şirketi bir araya getiren buluşmanın ana teması, inşaat ve sanayi sektörlerindeki yeni fırsatlar ve stratejik büyüme noktaları oldu.
Toplantının açılışını yapan Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Azat Nazarov, Özbekistan Cumhuriyeti Türkmenistan Büyükelçisi Ravşanbek Alimov ve “Uzpromstroymaterialy” Birlik Başkan Yardımcısı Ulugbek Hakberdiyev katılımcılara selamlama konuşmalarını sundular.
Büyükelçi Ravşanbek Alimov’un vurguladığı üzere, her iki devletin geniş kapsamlı inşaat programları ve ekonomilerindeki derin modernizasyon göz önüne alındığında, yapı malzemeleri alanında üretim iş birliğinin geliştirilmesi en vaat edici yönlerden biri haline geliyor.
Diplomata göre Özbekistan; kardeş Türkmenistan ile sanayi iş birliğini genişletmeye, aktif teknoloji paylaşımına, ortak üretim tesisleri kurmaya ve karşılıklı ürün tedarikini sağlamaya açıktır.
Üç gün sürecek forumun sadece bir diyalog platformu değil, B2B ve B2G görüşmeleri için etkili bir katalizör olması hedefleniyor. Bu temasların somut ortak projelere dönüşmesi bekleniyor. Konu başlıklarının yelpazesi oldukça geniş:
İnşaat ve boya malzemeleri üretimi;
Sandviç panel, çelik yapı ve ısı yalıtımı üretimi;
Dekoratif hammadde, panel malzemeleri ve metal dışı mineral ürünlerin imalatı;
Profil, bağlantı elemanları (fitting), kauçuk ve plastik ürünlerin tedariki;
Metal ürünleri, pik döküm, çelik, ferroalaşımlar, akıllı vidalar ve diğer inşaat malzemelerinin üretimi.
Forumda Özbek iş dünyası, aralarında şunların da bulunduğu sektör liderleriyle temsil ediliyor: Original Color Mix (boya ve boya malzemeleri), AKFA Group (yapı malzemeleri, sandviç paneller, çelik yapılar), KHAT DECOR (dekoratif hammadde ve panel malzemeleri), Khorezm Insulation Group (metal ve mineral ürünler), Pipe Metal (profiller ve fittingler), Basalt Wool (ısı yalıtımı), Azia Metal Prof (pik döküm, çelik, ferroalaşımlar, A500C inşaat demiri, filmaşin, alçıpan profilleri ve yol bariyerleri), Power Crane (köprü ve portal vinçler), Jizzakh Insulation (plastik ürünler) ve MEHMASH (akıllı vida üretimi).
Toplantının önemli katılımcılarından biri de devlet ile özel üreticiler arasında güçlü bir bağ oluşturan ve 10 binden fazla işletmeyi bünyesinde barındıran “Uzpromstroymaterialy” Birliği oldu. Bu sanayi devi, 200’den fazla ürün çeşidi üretmekte, 2 milyar ABD doları tutarında yatırım ve ihracat hacmine sahip bulunmakta ve dünya genelinde 60’tan fazla ülkeye yapı malzemesi tedarik etmektedir.
Birlik Başkan Yardımcısı Ulugbek Hakberdiyev, Taşkent’in Aşkabat ile olan temaslara özel bir önem verdiğini belirtti. Şu anda Özbekistan’dan Türkmenistan’a yapılan yapı malzemeleri ihracatının temel hacmi 37 milyon ABD dolarına ulaşmaktadır.
Hakberdiyev, “İki ülkenin işletmeleri arasındaki doğrudan bağları aktifleştirmeye, talep gören ürünlerin tedarikini artırmaya ve ortak yatırım projelerini hayata geçirmeye hazırız” dedi.
Kurulan ticaret kanallarının pratik yönünü ve sürdürülebilirliğini, Türkmenistan Sanayi ve İnşaat Üretimi Bakanlığı Pazarlama ve Dış Ekonomik İlişkiler Dairesi Başkanı Mekan Sopyyev doğruladı. Somut bir örnek olarak yıllara dayanan ürün değişimini gösterdi: Türkmenistan, Özbekistan’a düzenli olarak çimento, cam ürünleri ve gaz beton ihraç ederken; karşılığında yerli cam üretimi için hammadde olarak gerekli olan kalsine tuz ithal etmektedir.
Mekan Sopyyev, “Türkmen tarafı olumlu fikirleri, önerileri, sorumlu ve güvenilir ortaklığı tartışmaya her zaman açıktır” diyerek sözlerini tamamladı.
Kendi imkanlarını tanıtan Özbek üreticiler, birçoğunun Orta Asya, BDT ve Avrupa pazarlarındaki konumlarını zaten güçlendirdiğini, ancak Türkmen pazarını stratejik bir pazar olarak değerlendirdiklerini vurguladılar. İki komşu arasındaki iş birliği potansiyeli henüz tükenmiş değil: Karşılıklı ticareti artırmak, yatırım çekmek ve dijital üretim çözümlerini uygulamak için elverişli bir iklim oluşturulmuş durumda.
Resmi bölümü kapatırken Azat Nazarov, yeni iş birliği biçimlerini hızlıca bulma, sürdürülebilir üretim bağları kurma, karşılıklı ürün tedarikini genişletme ve yeni rekabetçi üretim alanları oluşturma konusunda özellikle girişimcilerin yetkili olduğuna dikkat çekti.
Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası, Özbekistan ile iş temaslarının geliştirilmesine, karşılıklı iş heyeti ziyaretlerinin organizasyonuna, fuarlar, forumlar ve iki devletin girişimcileri arasındaki iş birliğini derinleştirmeyi amaçlayan diğer etkinliklerin düzenlenmesine her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu teyit etti.