Aşkabat, Bağımsız Devletler Topluluğu’nun (BDT) ana diplomatik ve iş platformu haline geldi. BDT Hükümet Başkanları Konseyi toplantısı marjında arka arkaya ikili görüşmeler gerçekleştirildi; ardından heyet başkanları kilit konuları ele alarak bölgesel ekonomik entegrasyonun önümüzdeki yıllardaki hatlarını belirleyecek kararları onayladı.
Kabul edilen belgeler paketinin içeriği, bu belgelerin dijital, ulaşım ve endüstriyel açıdan güvenilir bir bağlantı olmadan refahın sağlanamayacağı yeni ekonomik gerçekliklere uyum sağlama ihtiyacından doğduğunu gösteriyor.
Katılımcı Listesi
Hükümet zirvesine şu heyet başkanları katıldı:
-
Türkmenistan (Dönem Başkanı) – Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Hocamyrat Geldimyradov
-
Azerbaycan – Başbakan Ali Esedov
-
Belarus – Başbakan Aleksandr Turçin
-
Kazakistan – Başbakan Oljas Bektenov
-
Kırgızistan – Bakanlar Kurulu Başkanı ve Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Adılbek Kasımaliyev
-
Rusya – Hükümet Başkanı Mihail Mişustin
-
Tacikistan – Başbakan Kohir Rasulzoda
-
Özbekistan – Başbakan Abdulla Aripov
-
Ermenistan – Ermenistan Cumhuriyeti’nin BİG Tüzük ve Diğer Organları Nezdindeki Daimi Temsilcisi, Ermenistan’ın Belarus Cumhuriyeti Büyükelçisi Razmik Humaryan
-
BDT – Genel Sekreter Sergey Lebedev
Geniş Formatlı Toplantı – Kilit Belgelerin İncelenmesi ve İmzalanması
Geniş formatlı toplantının ardından, ekonominin çeşitli sektörlerinde ve güvenlik alanında entegrasyonu derinleştirmeyi amaçlayan sağlam bir ortak belgeler paketi imzalandı.
-
İş Faaliyetlerinin Geliştirilmesi: 2030 yılına kadar olan dönemi kapsayan BDT Kongre ve Sergi Faaliyetleri Stratejisi onaylandı. Stratejinin temel amacı; BDT ülkelerinde ulusal ekonomilerin sosyo-ekonomik ve yenilikçi gelişimine katkıda bulunan rekabetçi kongre ve sergi sektörlerinin kapsamlı gelişimini sağlamaktır. Ayrıca, ulusal malların, hizmetlerin, araştırma ve eğitim faaliyetlerinin sonuçlarının iç pazarlarda, BDT pazarında ve dış pazarlarda tanıtılması yoluyla BİG ülkelerinin küresel göstergelerdeki toplam payının artırılması hedeflenmektedir.
-
Sanayinin Dijitalleşmesi: Madencilik ve Metalürji Kompleksi Sektörlerinin Dijital Dönüşüm Konsepti ve Bunun Uygulanmasına Yönelik Eylem Planı onaylandı.
-
Ulaşım ve Bağlantısallık: BDT üyesi devletlerin topraklarından geçen ana ulaşım arterlerinin entegrasyonuna (eşleştirilmesine) ilişkin Konsept onaylandı. Belge Kazakistan tarafından teklif edildi. Bugün BDT ülkelerinden geçen ulaşım rotaları stratejik bir işlev görüyor: Ulaşım sistemlerini küresel lojistik ağlarına entegre ediyor, Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında mal ve yolcu transitini sağlıyor.
-
Teknolojik İş Birliği: 2027–2030 yılları için Devletlerarası Radyonavigasyon Programı onaylandı. Modern dijital ekonominin gelişimi, navigasyon kalitesine büyük ölçüde bağlıdır.
Topluluğun Yeni Gençlik Başkentleri
İnsani alanda BDT, gençler arasındaki kültürlerarası diyaloğu geliştirmeye devam ediyor. Toplantı sırasında geleceğin gençlik başkentleri resmi olarak ilan edildi:
-
2027 yılında bu statüyü Minsk (Belarus Cumhuriyeti) üstlenecek;
-
2028 yılında ise bayrağı Karaganda şehri (Kazakistan Cumhuriyeti) devralacak.
Seçilen şehirler gençlerle çalışma konusunda önemli bir deneyime sahiptir. Bu şehirlerde gençlerin yaşamı için gerekli altyapı geliştirilmekte ve uluslararası gençlik iş birliği desteklenmektedir.
Sonraki Zirvelere Avaza ve Moskova Ev Sahipliği Yapacak
BDT Hükümet Başkanları Konseyi’nin bir sonraki toplantısı Aralık 2026’da Moskova’da gerçekleştirilecek.
Ancak Topluluk için yılın en önemli siyasi olayı, bu yılın Ekim ayında Türkmenistan’ın Hazar kıyısındaki “Avaza” Ulusal Turizm Bölgesi’nde düzenlenecek olan BDT Devlet Başkanları Zirvesi olacak.