Ykdysady adalgalara düşünje bermek

Türkmenistanyň ykdysadyýeti bazar gatnaşyklarynyň ýörelgelerine esaslanýar. (Türkmenistanyň Konstitusiýasy, 134-nji madda). Ykdysady adalgalara düşünmek we düşünje bermek döwrüň talaby bolup durýar. Özi hem bu adalgalara sada düşünje bermek zerurlygy ýüze çykýar. Sebäbi, her bir adam nazary maglumatlary öwrenmäge wagty we gyzyklanmasy bolman biler. Ykdysady dersler bilen meşgul bolýan mugallym hökmünde gündelik durmuşda we döwlet derejesinde hasabatlarda ulanylýan esasy ykdysady adalgalara gysgaça düşünje bermegi makul hasapladym.

Ykdysadyýet – jemgyýetiň öz çäkli gorlaryny dolandyrmagyny öwrenýän bilimdir.

Mikroykdysadyýet – adamlaryň, maşgalalaryň we firmalaryň ykdysady kararlaryny we ýörite bazarlarda özara gatnaşyklaryny öwrenýär.

Makroykdysadyýet – döwletiň ykdysady kararlaryny we ykdysady ösüş, inflýasiýa, maýa goýum, işsizlik, salgyt, daşary söwda balansy ýaly makroykdysady görkezijileri öwrenýär.

Jemi içerki önüm – bir ýurduň çäginde bir ýylyň dowamynda öndürilen taýýar haryt we hyzmatlaryň bazar bahasynyň jemidir.

JIÖ çykdajylar boýunça hasaplanyş formulasy: Y=C+I+G+NX

Maýa goýum – kapitallaryň (önümçilik faktorlarynyň) haryt we hyzmat öndürmek üçin satyn alynmagydyr.

Inflýasiýa, puluň hümmetsizlenmegi – haryt we hyzmatlaryň bahasynyň umumy derejesiniň belli wagt aralygynda (1 ýyl) ýokarlanmagydyr.

Işsizlik derejesi – zähmete ukyply ilatyň iş bilen üpjün edilmedik böleginiň gatnaşygyny görkezýär.

Işsizlik derejesi=

Daşary söwda balansy, ýurduň eksport kuwwatynyň import bilen gatnaşygyny aňladýar.

Bellik: Okyjylara ykdysady adalgalar boýunça has düşnükli we mazmunly maglumatlary almak üçin Çarymuhammet Şallyýewiň «Makroykdysadyýet» kitabyna salgylanmaklaryny maslahat berýäris.

 

Related posts

THE FIRST NATIONWIDE MICHELIN GUIDE TÜRKİYE SELECTION WILL BE REVEALED ON DECEMBER 3, 2026

Turkmenistan’s Textile Industry Takes the European Stage: FAST TEXTILE 2026 in Poland

Pakistan, Turkmenistan sign MoU on tourism cooperation

Deputy Secretary Landau’s travel to Turkmenistan

Pakistan, Turkmenistan FMs discuss ways to deepen trade, investment ties

Rashid Meredov Takes Part in Meeting of ECO Delegation Heads with Pakistan’s Prime Minister

6th session of Pakistan-Turkmenistan JIC begins in Islamabad

Mary city has been designated the “ECO Tourism Capital” for 2028

ECO Foreign Ministers’ Meeting Opens in Islamabad

ECO Secretary General Meets Foreign Minister of Turkmenistan

Arkadag inspects construction of Depegum shopping and entertainment centre in Ashgabat, issues important instructions

Türkiye Introduces 100 Artefacts Returned from the US, Opens “No Way Out: Boubon” Exhibition in İstanbul

Ata Watan Eserleri

Meetings of the Minister of Foreign Affairs of Turkmenistan with the heads of International and regional organizations on the sidelines of COP31

Turkmenistan Advances Climate Initiatives at the COP31 Leader’s Summit

Turkmenistan participates in the “Central Asia – China” Meeting of the Ministers of Construction

COP 31: A number of documents signed between Turkmenistan and International Organizations

COP31: Meeting of the Foreign Ministers of Turkmenistan and Türkiye

Turkmenistan, UNDP and UNOPS sign $4.17 million GEF-funded project to advance solar energy in remote communities

National Leader of Turkmenistan and President of Türkiye Discuss Key Areas of Cooperation

The National Leader of Turkmenistan Discusses Cooperation Prospects with the Heads of Çalik Holding and Rönesans Holding