Günümüzde Türkmenistan’da üretilen ürünler artmasına, yeni Devlet Programlarına göre, ihracatın arttırılması, ithalatın azaltılması hedeflense de, uluslararası ekonomik sisteme entegrasyonu hızla artan Türkmenistan’da dış ticaret giderek artmakta, Türkmenistan’a ithalat yapan Türk şirketlere yeni imkânlar ortaya çıkmaktadır. Bugün Başkent Aşkabat’ta Türk ihraç ürünleri fuarı açıldı. Fuara katılan yüzlerce Türk şirket Türkmenistan pazarına ürün satmak için çaba göstermektedir. Uluslararası ticaret hukuku alanında hukuk hizmeti veren Av.Dr. Döwran Orazgylyjow ATHA’ya yaptığı açıklamada Türkmenistan’a mal satacak şirketler için bazı önerilerde bulunmuştur.
İşte bu öneriler:
Genel Şartlar:
• Türkmenistan’da 1 milyon dolara kadar olan sözleşmelerin borsada tescil edilmesi şart olmasa bile, borsanın önemli işlevi olmasından dolayı ihracat sözleşmelerinin borsada tescil edilmesi tavsiye edilebilir.
• Sözleşmenin borsada tescili için, öncelikle, şirketinizin Türkmenistan borsasında tescilini yapmanız önemlidir.
• Sözleşmelerin bir dili Türkmence olması zorunluyken, diğer dili Türkçe olması sözleşmeyi tam olarak anlamak ve içeriğini müzakere etmek için önemlidir.
• Sözleşme yaparken, ithalatçının tüm resmi tescil belgesi, pasaport kopyası, irtibat bilgileri ve resmi adresinin birer örneğinin alınması çok önemlidir.
* Sözleşmeyi imzalayan kişinin imza yetkisinin olup olmadığına dikkat etmek lazım.
Sözleşme İçeriğine ilişkin Şartlar:
• Sözleşmede ödeme şartlarının çok açık ve net olması gerekmektedir.
• Sözleşmede Teslim şartlarının açık ve net olması gerekmektedir. (INCOTEMRS 2010)
• Vergi, banka masrafları gibi giderlerin kimin üzerinde olduğu sözleşmede netleştirilmelidir.
• Mallar teslim edilirken, “teslim-tesellüm” belgesinin imzalanması çok önemlidir.
• Mallar Türkmenistan’a girdikten sonra, Alıcıdan Türkmenistan Gümrük Deklarasyonunun birer örneğinin alınması önemlidir.
• Türkmen Devlet Standartlardan alınan “Uygunluk sertifikasının” birer örneğinin alınması önemlidir.
• Belirli periyotlarla “Karşılaştırma tutanağının” imzalanması önemlidir.
• Sözleşmeden dolayı anlaşmazlık çıkarsa, uyuşmazlık Türkmenistan hukukuna göre çözüleceği için, Sözleşmenin Türkmenistan hukukuna göre hazırlanması çok önemlidir.
• Uyuşmazlık çıkmadan önce uyuşmazlığın önlenmesi, daha sözleşme yaparken dikkat edilecek husus olup, ticari işbirliğinin uzun süreli olması için iki tarafın menfaatini koruyan, hukuka uygun sözleşmenin hazırlanması önemlidir.
Kaynak : Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)