On dokuzynjy ýanwar (Ýekşenbe) gije, men ýeňiş gazananlaryň üç sanysynyň şaýady boldum. Ilkä owaz teleýaýlymynda Eldar Ahmedow “Hepdäniň owazynda” ýeňiji boldy. Dogrusy olaryň ýeňiji kesgitleýiş düzgünlerinden men habarsyz, ýöne şekilli aýdymy welin haladym. Şo gepleşigiň ýeňijisini görjek bolup men APL-nyň merkezi oýuny “Mançester Ýunaýted” we “Liwerpulyň” oýnundan 6-7 minut gijä galdym. Nämede bolsa görmek nesibämde bar eken. Gördim we “gyzyl şeýtanlaryň” oýnuna gynandym. Men bu ömrümde olaryň “Liwerpula” garşy beýle pes oýnanyny görmändim. Ýok liwerpullylar has gowy oýnady diýýänlerem bar. Ol hakda biraz soň, häzirlikçe bolsa ikinji ýeňşi gazananyň Ýurgen Kloppdygyny belläp üçünjä geçeliň.
Heniz daň atyp ýetişmänkä men üçünji bir üstünlik gazanan jenabyň hem adyny anykladym. “Kamp Nauda” “Granadany” kabul eden “Barselona” Messiniň 76-njy minutdaky goly esasynda ýeňiş gazandy. Myhmanlaryň bir oýunçy kemligi we Barselenolylar üçin “Granadany” utmagyň gaty ýönekeý zatdygyny eýýam haçan kellesinde aýlan okyjylara menem goşulýan,hut şonuň üçin Eldar we Kloppyň yzyndan Kike Sten diýip belläp goýmagy makul bildim.
Indi bularyň meňzeşligi we aýratynlyklary hakynda meňzeşligi, bularyň üçüsi hem hepdäni ýeňiş bilen jemlän we şu babatda,iň bolmanda meniň ünsime ilmäni başaranlar.Bularyň utuş gazananlygyna hiç kim şübhe etmez,ol jedelsiz.Ýöne şol netijäni üstünlik bilen nähili baglap bolar ?Ana,şol ýerde-de gürrüňimiziň esasy pelsepesi başlanýar. Eldar Ahmedow öňem birnäçe gezek “Hepdäň owazynda” ýeňiji bolan, adam öňki netijesinden has ýokary galmasa, üstünlik hasap edenokda “öňki ýagdaýyny saklap başaran” hasap edilýär. Eldaryň derejesinde “ýylyň parlak ýyldyzy” bolmak üstünlik diýsek bolar. Klopp bolup ”M. Ýu”-ny ýeňmek hakda näme aýtsa bolar.? oňa üstünlik diýip bolar, çünki APL-ny bir gyzykly kitap diýip alsak “Liwerpul “- “M. Ýu” oýuny hemişe we her hili ýagdaýda-da şol kitabyň şedewr eserliginde galýar. Şedewr eseriň içinde adyňy ýeňiji hökmünde ýazmaga welin uly üstünlik diýse bolar.” M. Ýu”-nyň gaty pes oýnaýanlygyny we bular ýaly topary utmak uly zat däl diýýän tarap bilen men düýbünden ylalaşmaryn. Bary bir bu iki sany taryhy garşydaşlar tarapyndan sahnalaşdyrylýan dramanyň lezzeti üýtgeşik. Şonuň üçinem Kloppyň bu utuşuna ullakan ýeňiş diýip bolar.
“Kamp Nauda” ýeňiş gazanan Seten hakynda bolsa has-da gyzykly zatlary aýdyp bolar. Göräýmäge ”Barselona” “ Granadany” utdy diýip şowhun göterip oturasy iş ýok ýaly, ýöne bu oýun Kike Seteniň “Barselonadaky” debýudy bolansoň tapawutlanýar. Bu, söziň doly manysynda, Seten üçin üstünlik. Katalonýalylaryň başynda Gwardiola ýa-da Mourinýo bolan ýagdaýynda adaty hal diýip bolardy.Ýöne heniz top toparlarda işläp görmedik Seten üçin ullakan baýramçylyk. Ýagny, oýundaky netije uly zat bolmasa-da bu utuş Kike Seten üçin ullakan üstünlik.
Ýagny biz adamlaryň gazanan üstünliklerini olaryň ýagdaýlary (öz ugrundaky derejesi) esasynda ykrar edýäris. Şonuň üçinem utmak, utyp çykmak başga, ýeňiş gazanmak başga zat. Üstünlik gazanmak bolsa ýene-de başga zat. Umuman dowamly utuşlar ýeňşe, ýeňişlerem üstünlige getirýär. Ýöne her bir utuş-a ýeňiş däl, her ýeňenem üstünlik eýesi däl. Men şonuň üçin ýokarky mysallary getirdim, ýagny “sende maşyn bar diýmek sürüjilik şahadatnamaň hem bardyr” diýen ýaly galyplaşan tirkegli düşünjelerden biraz saplanarymyz ýaly. “Beýle bolmanam bilerä” diýlen penjireden garap görmek, aýdaly üstünlik gazanmak üçin diňe bir utmak ýeterlik däl bolmagam ahmal…
1950 – nji ýyl Mundialda Braziliýanyň utulmagy, Urugwaýyň gazanan ýeňşinden köp dile alnypdy. Heniz henizlerem arhiwi dörsek sarylaryň utulyşy hakyndaky gürrüňleri kösenmezden tapmak mümkin. Bu mundial utuşy Urugwaýa berse-de ýeňijä berilýän “ýeňiji hormatyny” Peläniň watandaşlaryna peşgeş etdi.
1990 – njy ýyl finalda Germaniýa üstün geldi, emma ýeňijä goýulmaly hormata bolsa ýene-de başgalar eýe çykdy. Has dogrusy ýekeje adam. Emin tarapyndan ýol berlen ýekeje ýalňyşyň gurbany bolan, kümüş medaly boýnuna dakmaga-da namys edip, sojap-sojap aglaýan Maradonanyň keşbi dünýä mediýasy arkaly öýme-öý aýlanypdy.
1994 – nji ýylda Roberto Bajonyň nädürs penaltisiniň şemaly, brazilleriň şowhunly utuşyny göge sowrup taşlapdy. Häli häzirlerem internetden şol mundialy gözletsek, italiýaly uzyn saç tarapyndan amala aşyrylan penaltiniň suratlary hatar-hatar öňümizden çykar durar.
2006 – njy ýylda žurnalist Hajymyrat Söýünowyň dili bilen aýdanymyzda, Zidanly wakanyň kölegesinde galan mundial (öz düzgün bozmagyň bilen uly mundialy kölegelemek uly üstünlik dälmi eýsem). Hakykatdanam, bu ýaryş, Zidanyň baş goýan mundialy diýip hakydamyza siňipdir welin, oýnuň ahyryndaky penaltilerde kimleriň çykyş edenligini hem “google” girmezden ýatlap bilýänimiz az-azdyr. Diýmek, bu gezegem ýeňiji hormatyny gazanan utan tarapyň wekili däl.
Has gysga aýdanymyzda, kimiň üstünlige eýeligi, heniz şol ýaryşa barmanka belli. Utuşy hasaba görä, eminler kesgitläp goýberýär. Emma ýeňijini bolsa janköýerler, ýagny Halk kesgitleýär. Hut şonuň üçindir, milli ýygyndymyzyň goragçysy Zafar Babajanow öz interwýusynda “biziňki netije gazanmak,ýeňiş janköýerleriň paýy” – diýendir.
Aý garaz hepdäniň owazyndan başlan gürrüňimiz asyrlaryň gulagyny şyňlatdy. Adaty endigimden daş düşip, köprägem gepledim welin, sözümiň soňunda ýene bir zady belläýin. “nädip üstünlik gazanmaly” – diýen sorag barada. Bu hakynda Ýewropada we Amerikada köp ýazyldy. Hatda daşy owadanja kitap baryny çykaryp baýanlaram bar. Emma men olaryň birinden hem ugur almagy doly derejede dogry hasap etmedim. Asyl-ha men Ýer ýüzindäki ýedi milliard adam üstünlige ýetäýende-de ýedi milliard sany üstünlikli ýol bolar diýip hasap edýärin. Diýmek, öz ýoluňy tapmaly. Ol hem, jemgyýete peýdaly bir käri ele alyp, şol käre täzelik getirip, wepaly bolup galmak bilen gazanylýar. Çünki ýeňiş we üstünlik millionlary özüňde jemlemek bilen däl-de seniň käriňe janköýerlik edýänleriň alkyşy bilen kesgitlenilýär.
Merdan Baýat, sport synçysy.