Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov, 2019 yılının Ocak-Haziran aylarının genel değerlendirilmesinin yapılması amacıyla genişletilmiş Bakanlar Kurulu toplantısını gerçekleştirdi. Toplantıya, Hükümet üyeleri, askeri yetkililer, vilayet ve ilçe valileri, gazete ve dergi genel yayın yönetmenleri ve diğer yetkililer katıldı.
EKONOMİK GÖSTERGELER
Bakanlar Kurulu toplantısı 2019 yılının ilk 6 ayındaki ekonomik göstergelerin raporu ile başladı. Bu sektörün yetkililerin raporuna göre, 1 Temmuz itibariyle, devlet bütçesinin gelir kısmının uygulanması yüzde 103,5'e, harcama kısmı yüzde 84,9'a ulaştı. Tüm finansman kaynakları ile kullanılan yatırım hacmi, GSYİH ile ilgili olarak 16 milyar manat veya yüzde 26,6 olmuştur. Yatırım programı yüzde 41,5 düzeyinde uygulanmaktadır.
2019'un ilk yarısında, ülke bankalarının ekonominin kalkınmasına yönlendirdiği kredi hacmi yüzde 9,9 oranında artmıştır. Devlet dışı sektöre verilen kredilerin hacmi yüzde 26,1 oranında artmıştır. Özel işletmeyi desteklemek için verilen imtiyazlı kredilerin hacmi, 2018'deki aynı döneme göre yüzde 14,8 daha yüksektir. Finanse edilen proje sayısı 1.695'e ulaştı.
Ocak-Haziran dönemindeki sonuçlara göre, 2018 yılının aynı dönemine göre üretim artış hızı yüzde 6,7 oranında arttı.
DOÄžALGAZDAN BENZİN ÜRETEN TESİS İÇİN PAZARLAMA STRATEJİSİ GELİŞTİRİLECEK
Türkmenistan Devlet Başkanı, toplantıda yakın bir zamanda hizmete açılan doğal gazdan sentetik benzin üreten tesisi için bir pazarlama stratejisi geliştirmesi talimatını verdi. Türkmen lideri, yakıt ve enerji kompleksinden sorumlu Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Myratgeldi Meredov’a, bu pazarlama stratejisinin, yeni gaz-kimyasal kompleksi tarafından üretilen çevre dostu otomobil yakıtının dünya pazarlarına yerleştirilmesi gibi bir yönü içermesi gerektiğini belirtti.
Devlet Başkanı ayrıca, petrol ve gaz işleme endüstriyel tesislerin etkin bir şekilde kullanılması, bu alanda yeni teknolojilerin çekilmesinin önemine değindi.
Doğal gazdan sentetik benzin üreten tesis bir hafta önce Ahal vilayetinde açıldı. Tesiste her sene 600 bin ton ECO-93 sentetik benzin, 115 bin ton sıvılaştırılmış gaz ve 12 bin ton saf dizel yakıtı üretilecek.
TİCARET VE ÖZEL SEKTÖRDEKİ BÜYÜME RAKAMLARI
Bakanlar Kurulu’ndaki rapora göre, Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanlığı tarafından yapılan çalışmalar sonucunda yılın ilk yarısında toplam ticaret hacmindeki artış yüzde 19,9, perakende ticaret cirosunda yüzde 15,3, toptan satışta yüzde 23,5 oranında bir artış yaşandı.
Bu süre zarfında, Devlet Ticaret ve Hammadde Borsası, 15 bin 227 sözleşmenin imzalandığı 124 ticaret seansı düzenledi. Ticaret ve Sanayi Odasında, parasal olarak verilen hizmet hacmi yüzde 24,5 oranında artmıştır. Rapor döneminde, 7 fuar ve 11 konferans düzenlenmiştir.
Sanayiciler ve Girişimciler Birliği’nin işletmeleri, sanayi ürünlerini yüzde 5.7, tarım ve gıda ürünlerini yüzde 6'ya kadar fazla üretti.
Geçtiğimiz 6 ayda, yurtdışından ithal edilen ürün satın alma miktarının yüzde 19 oranda azalırken, ihracat ise yüzde 12 arttı. İthal-ikame ürünlerin üretim organizasyonu, genel olarak, iyi sonuçlar vermektedir. Türkmenistan, yerli üretim ürünlerinin pazarlanması için çaba göstermektedir. Bununla ilgili olarak, özel sektöre daha fazla devlet desteğinin sağlanması için araştırmalar yapılacak.
EÄžİTİM VE SPOR ALANINDAKİ GELİŞMELER
Söz konusu dönemde okul öğrencileri katıldıkları uluslararası bilim olimpiyatlarında büyük başarılara imza attı. 33 altın, 31 gümüş ve 69 bronz olmak üzere toplam 133 madalya kazanıldı. Ocak-Haziran döneminde üniversite öğrencileri de bir dizi olimpiyatlara katıldı. Üniversite öğrencileri 3 altın, 7 gümüş ve 11 bronz olmak üzere toplam 21 madalya kazanırken, internet destekli olimpiyatlarda 30 altın, 64 gümüş ve 59 bronz olmak üzere toplam 153 madalya kazandılar.
Eğitim sektöründeki uluslararası işbirliği alanında 17 anlaşma imzalandı.
Spor alanında 2020 Dünya Sambo Şampiyonası’na ve 2021 Dünya Pist Bisiklet Şampiyonası’na hazırlıklar devam ediyor. Türkmenistan Ulusal Olimpiyat takımı, 2020 Tokyo Olimpiyatları’na hazırlanıyor. Ocak-Haziran döneminde Türkmen sporcular 82 uluslararası turnuvaya; 8 Dünya Şampiyonası, 17 Asya Şampiyonası ve 57 çeşitli uluslararası turnuvaya katıldı. Bu turnuvalarda 63 altın, 52 gümüş ve 51 bronz olmak üzere toplam 166 madalya kazanıldı.
TÜRKMEN LİDERİN DEÄžERLENDİRMESİ
Devlet Başkanı, Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında bir değerlendirme yaptı. Ülke ekonomisindeki büyümenin yüzde 6,2 oranda olduğunu belirten Türkmen Lider, ülke genelinde 30 milyar dolar değerinde 2 bine yakın sanayi ve sosyal amaçlı tesislerin inşasının devam ettiğini kaydetti. 2020 Kırsal Kalkınma Programı kapsamında ilk 6 ayda 1 milyar manattan fazla yatırım gerçekleştirildiği belirtildi.
Türkmen Lider, Ocak-Haziran döneminde 48 dev tesis, 620 bin metrekarelik konutun hizmete açıldığını belirtti. Devlet Başkanı ayrıca, çiftçilerin bu sene 1 milyon 650 bin ton buğday rekoltesini topladıklarını ve büyük bir başarıya imza attıklarını ifade etti.
ATAMALAR
Türkmen Lider, toplantıda atamalar gerçekleştirdi.
Devlet Başkanı’nın Kararıyla Türkmen Standartları Devlet Kurumu Başkanı ve Devlet İstatistik Kurumu Başkanı görevinden alındı. Maliye ve Ekonomi Bakan Yardımcısı Sılap Velbegov Devlet İstatistik Kurumu Başkanı görevine, Muhammetguli Hocaguliyev ise Türkmen Standartları Devlet Kurumu Başkanı görevine atandı.
Ayrıca, Türkmen Lider Türkmenistan’ın Suudi Arabistan nezdindeki Büyükelçisi Orazmuhammet Çarıyev’i aynı zamanda Türkmenistan’ın Umman Sultanlığındaki Büyükelçisi görevine atadı.