Hazar’ın kıyısındaki Avaza turizm bölgesinde BDT Devlet Başkanları Zirvesi çalışmalarına başlayacak. Bu yıl Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) kuruluşunun 35. yılını kutluyor. Uzmanlara göre, 1990’ların başında oluşturulan iş birliği mekanizmaları, yeni jeopolitik gerçeklikte giderek daha fazla önem kazanıyor.
Türkmenistan’da Orta Asya’nın beş cumhuriyetinin devlet başkanlarının yanı sıra Rusya, Belarus, Azerbaycan ve Ermenistan liderleri de bir araya gelecek.
Ayrıca BDT tarihinde ilk kez genişletilmiş formatta gerçekleştirilecek toplantıya İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da davet edildi.
Analistlere göre bu format, Orta Asya – Kafkasya – Orta Doğu hattında ekonomik faaliyetlerin artırılmasıyla ilgili konuların ele alınmasını öngörüyor.
Bu bağlamda, İran’ın Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ülkeleriyle hâlihazırda bir serbest ticaret anlaşmasına sahip olduğu dikkate alınmalıdır. Yeni ulaşım merkezleri ve güzergâhlarının, özellikle Çin–Kırgızistan–Özbekistan demiryolunun devreye girmesiyle bölgesel lojistik imkânlarının önemli ölçüde genişlemesi, ortak ülkeler arasındaki ticaret hacminin ciddi şekilde artırılmasını mümkün kılacak.
Başka bir ifadeyle, Avrasya’nın merkezinden Hazar bölgesi ve Kafkasya üzerinden Basra Körfezi’ne kadar uzanan coğrafyada ekonomik çıkarların ve imkânların birbirine entegre edilmesinden söz ediliyor.
Bu imkânlardan hâlihazırda yararlanılıyor. Örneğin Tacikistan İran’dan petrol ürünleri temin ediyor. Ayrıca kısa süre önce Tahran ve Duşanbe, iki ülke arasında tam vizesiz seyahat rejimi oluşturdu.
BDT zirvesinin diğer gündem maddeleri ise geleneksel olarak bölgesel istikrarın korunması, kültürel ve insani bağların güçlendirilmesi, eğitim ve turizm programlarının geliştirilmesi, gençlik politikası alanında iş birliği yapılması ve enerji ile çevre gibi önemli alanlarda ortak çalışmalar yürütülmesi konularını kapsayacak. Gündemin bir diğer önemli maddesi ise “BDT+” formatının geliştirilmesi olacak.
Aynı yerde, Türkmenbaşı şehrinde, Orta Asya Devlet Başkanları ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın 8. İstişare Toplantısı da gerçekleştirilecek.